Siparişten faturaya: EDI mesaj akışı
Tek bir EDI mesajı nadiren tek başına anlam taşır. Gerçek değer, mesajların bir zincir oluşturmasında ve her adımın bir öncekine referans vermesindedir. Tipik bir perakende alışverişi altı mesajdan geçer.
Zincir
ALICI TEDARİKÇİ
| |
|------------ ORDERS ----------->| sipariş
|<----------- ORDRSP ------------| sipariş yanıtı
|<----------- DESADV ------------| sevk ihbarı (mal yolda)
|------------ RECADV ----------->| mal kabul
|<----------- INVOIC ------------| fatura
|------------ REMADV ----------->| ödeme bildirimi
Her ok bir belgedir ve önceki adıma bağlıdır.
1. ORDERS — sipariş
Alıcı ne istediğini bildirir: ürün, miktar, fiyat, teslim tarihi. Belgeye bir numara verilir ve bu numara tüm zincir boyunca referans olarak kullanılır:
BGM+220+PO-2026-0042+9'
2. ORDRSP — sipariş yanıtı
Tedarikçi kabul, kısmi kabul veya red bildirir. Kritik nokta, yanıtın **satır bazında** olabilmesidir: üç kalem gönderilebilir, dördüncü stokta olmayabilir.
Yanıt, siparişe RFF ile bağlanır:
RFF+ON:PO-2026-0042'
ON nitelikçisi "order number" demektir. Bu bağ olmadan hangi siparişe yanıt verildiği anlaşılamaz.
3. DESADV — sevk ihbarı
Mal yola çıkarken gönderilir ve maldan önce varır. Depo, gelecek sevkiyatın içeriğini önceden bilir; hangi palette ne olduğu SSCC numaralarıyla bildirilir.
Bu, mal kabulü sayma işleminden okutma işlemine dönüştürür.
4. RECADV — mal kabul
Alıcı fiilen ne teslim aldığını bildirir. Aynı satır için iki miktar taşır: sevk edilen (QTY 12) ve teslim alınan (QTY 194). Aradaki fark eksik, fazla veya hasarlı teslimatı ortaya çıkarır.
5. INVOIC — fatura
Tedarikçi faturayı keser. Alıcı sistem burada üçlü eşleştirme yapar:
- sipariş ne diyordu (ORDERS)
- fiilen ne teslim alındı (RECADV)
- fatura ne için kesildi (INVOIC)
Üçü tutuyorsa fatura otomatik onaylanır ve ödemeye düşer. Tutmuyorsa insana gider. EDI'nin asıl tasarrufu buradadır: eşleşen faturalar kimsenin eline değmeden geçer.
6. REMADV — ödeme bildirimi
Alıcı hangi faturaları, ne kadar ödediğini bildirir. Kesinti yapıldıysa gerekçesi AJT segmentiyle verilir. Tedarikçi bu mesajla açık faturalarını otomatik kapatır.
Bağların özeti
Zincirin tamamı iki mekanizmayla ayakta durur:
- BGM her belgeye kendi numarasını verir
- RFF o belgenin hangi önceki belgeye ait olduğunu söyler
Bir mesaj RFF taşımıyorsa otomatik eşleştirme yapılamaz ve iş elle takibe düşer. Entegrasyon sorunlarının önemli bir kısmı, eksik ya da yanlış RFF referansından kaynaklanır.
Her zincir tam işlemez
Tüm ticaret ortakları altı mesajın hepsini kullanmaz. Küçük hacimli ilişkilerde çoğu zaman yalnızca ORDERS ve INVOIC alışverişi yapılır; DESADV ve RECADV, depo otomasyonu olan büyük perakendecilerde anlamlıdır. Hangi mesajların zorunlu olduğu, ortağınızın size verdiği EDI şartnamesinde yazar.