EDIFACT nedir? Yapısı ve okunuşu

EDIFACT (Electronic Data Interchange For Administration, Commerce and Transport), Birleşmiş Milletler tarafından geliştirilmiş uluslararası bir elektronik veri değişim standardıdır. Avrupa'da perakende, lojistik ve otomotiv sektörlerinde fiilî standarttır; Kuzey Amerika'da ise büyük ölçüde ANSI ASC X12 kullanılır.

Neden böyle görünüyor?

Bir EDIFACT dosyası ilk bakışta okunaksızdır:

UNB+UNOC:3+8712345678901:14+8798765432109:14+260117:1030+REF00042'

Bu tasarım tercihi bilinçlidir. Standart, 1980'lerde hat kapasitesinin pahalı olduğu bir dönemde tasarlandı; her karakter maliyetliydi. XML ya da JSON gibi etiket tekrar eden formatlar yerine, anlamın konumdan çıkarıldığı sıkı bir yapı seçildi.

Üç katman

Bir EDIFACT dosyası iç içe üç katmandan oluşur:

• Zarf (interchange) — UNB ile açılır, UNZ ile kapanır. Gönderen ve

alıcıyı taşır. Bir dosyada tek zarf bulunur.

• Mesaj (message) — UNH ile açılır, UNT ile kapanır. Bir zarf birden

fazla mesaj taşıyabilir; her mesaj bir belgedir (bir sipariş, bir fatura).

• Segment — her satır bir segmenttir. NAD adres, QTY miktar, MOA tutar.

Ayırıcı karakterler

Dört karakter yapıyı kurar:

Bir metnin içinde bu karakterlerden biri geçecekse önüne ? konur. Örneğin ACME?+ORTAKLARI metni, + karakterini ayraç değil harf olarak okutur. Bu kaçış kuralını atlamak, ayrıştırıcıların en sık takıldığı yerdir.

Ayırıcılar varsayılan değildir, değiştirilebilir: dosya UNA segmentiyle başlıyorsa ayırıcılar oradan okunur.

Bir satırı okumak

NAD+SU+8712345678901::9++ACME FOODS BV+Havenweg 5+ROTTERDAM+3011AA+NL'

Elemanlara ayıralım:

• NAD — segment kodu: taraf ve adres
• SU — rol: tedarikçi (supplier)
• 8712345678901::9 — firma kimliği; 9 GS1 standardını gösterir
• (boş) — kullanılmayan eleman
• ACME FOODS BV — firma ünvanı
• Havenweg 5 — sokak
• ROTTERDAM — şehir
• 3011AA — posta kodu
• NL — ülke

Dikkat edin: boş elemanlar atlanmaz, ++ şeklinde yerinde durur. Çünkü anlam konumdan gelir; bir eleman düşerse sonraki her şey kayar.

Nereden devam etmeli

Segment segment ilerlemek için segment referansına, belirli bir belge tipini anlamak için mesaj tipleri bölümüne bakabilirsiniz.