D.96A ne demek? EDIFACT sürümlerini anlamak
Bir EDI şartnamesinde ORDERS D.96A UN EAN008 gibi bir satır görürsünüz. Bu dört parça, dosyanın hangi sözlüğe göre okunacağını söyler. Yanlış sürüm, "geçerli ama anlaşılmayan" bir dosya demektir.
Dört parça ne anlatır?
Bilgi UNH segmentinin ikinci veri elemanında durur:
UNH+ME000001+ORDERS:D:96A:UN:EAN008'
| Parça | Değer | Anlamı |
|---|---|---|
| Mesaj tipi | ORDERS | Bu bir sipariş |
| Sürüm | D | Taslak (draft) dizin ailesi |
| Yayın | 96A | 1996 yılının A yayını |
| Kuruluş | UN | Birleşmiş Milletler (UN/CEFACT) |
| Atama kodu | EAN008 | Sektör alt kümesi — burada GS1/EAN |
İlk üçü standardı, sonuncusu ise kimin alt kümesini kullandığınızı belirler.
Neden hâlâ 1996?
D.96A, EDIFACT'in en yaygın kullanılan yayınıdır. Daha yeni yayınlar var — D.01B, D.07A ve sonrası — ama perakende dünyası büyük ölçüde 96A'da kaldı.
Sebep atalet değil, ekonomi. Bir yayın yükseltmesi zincirin bütün tedarikçilerini aynı anda etkiler. Kazanç sınırlıysa kimse binlerce iş ortağını yeni bir sürüme taşımak istemez. Çalışan bir standardı değiştirmenin maliyeti, yeni alanların faydasından büyüktür.
Bu yüzden "eski sürüm kullanıyoruz" cümlesi EDI'de bir kusur değil, çoğu zaman bilinçli bir tercihtir.
Asıl belirleyici: atama kodu
Şartnameyi okurken en çok gözden kaçan parça sonuncusudur. EAN008, EAN009, ETEB01 gibi kodlar, standardın hangi sektörel alt kümesinin geçerli olduğunu söyler.
Alt küme şunları belirler:
- Hangi segmentlerin kullanıldığı — standarttaki her segment kullanılmaz
- Hangi alanların zorunlu olduğu
- Kod listelerinin hangi değerlerle sınırlandığı
Yani ORDERS D.96A iki farklı ortakta farklı görünebilir. Standart aynıdır, alt küme farklıdır. Şartname olmadan yalnızca sürüme bakarak entegrasyon yazmak, işin en sık tekrarlanan hatasıdır.
Sürüm uyuşmazlığı nasıl fark edilir?
Genellikle dosya reddedilmez, yanlış yorumlanır. Belirtiler:
- Beklediğiniz bir alan boş geliyor — o alan sizin sürümünüzde başka bir konumda
- Bir kod listesi değeri tanınmıyor — yeni yayında eklenmiş bir kod
- Segment sırası şartnameyle uyuşmuyor — gruplama kuralları yayınlar arasında
değişebilir
Gelen dosyanın UNH satırına bakmak bu soruların çoğunu bir bakışta cevaplar.
Hangi sürümü kullanmalısınız?
Bu size ait bir karar değil. Ticari ortağınız ne diyorsa o. Sipariş gönderen taraf sürümü belirler; siz uyarsınız.
İki ortak farklı sürüm istiyorsa iki ayrı eşleme (mapping) yazmanız gerekir. Bu normaldir; EDI entegrasyonlarının çoğu ortak başına ayrı yapılandırma taşır.
Pratikte ne yapmalı
1. Gelen dosyanın UNH satırındaki dört parçayı not edin 2. Şartnamedeki değerle karşılaştırın — özellikle atama kodunu 3. Uyuşmazlık varsa kod yazmadan önce ortağınıza sorun
Elinizdeki dosyanın hangi sürümü kullandığını görmek için dosyayı bir görüntüleyicide açmak yeterli; UNH genellikle ikinci satırdır.